yazılım geyiklemeleri

Standart CV sitelerinden bir ilan;

ÜRÜN GELİŞTİRME UZMANI

İşin Tanımı :

İşe kabul edilecek kişi; Ürün geliştirme proje ekibi içerisinde analiz, tasarım, kodlama çalışmalarını gerçekleştirmek, müşteri ortamında kurulum, entegrasyon ve destek hizmet vermekten sorumlu olacaktır.

Aslında bu ilan Türkiye'de ürün geliştirme ve arge projelerine bakış açısının bir özetidir. Yapılan her tür işe "ürün" sıfatıyla bakılması yüzünden bu noktaya geldik.

Belki Ürün ve Proje ayrımlarını bu saatte yapmak belki geç olacak ama olsun;

Üzerinde belki milyonlarca kitap/yazı yazılmış bir konu olan yazılım ürünleri ile diğer "ürün" adı verebileceğimiz bir emek sarfedilen işler/nesneler arasındaki ayrım; ortaya çıkan "şey"in tüm geliştirilme ve hayat döngüsünü etkileyecek kadar önemlidir.

Niyetim bu blog'u okuyan kişilere ürün geliştirme nedir diye öğretmek değil, sadece kendi bildiğim kadar kısmını aktarmaktır.

Ürün'e ait özellikler;

Belirli bir müşterisi yoktur

Kısa boylu insanlar için pantalon üretebilirsiniz ve bu bir ürün olabilir ancak ismi "Ali" olan birisi için dikilen pantalon ancak bir "Proje" olabilir. Çünkü kısa boylu insanlar'ın farklı talepleri (genişlik, desen, renk) olacaktır ve tüm bu talepleri dikkate alarak üretim yaparsınız. İsmi "Ali" olan birisine ait pantalon üretirken talepler sabittir.

Belirli olmayan talepler için üretim yaparken tüm olası parametreleri düşünerek hareket etmeniz gerekir. Bu ürünün geliştirme süresini arttırır ancak yaygınlığı daha fazladır.

Taleplerin belirli olmadığı bir ortam için öncelikle fzibilite yapılmalıdır. (Türkiye'de bunun yerine önce proje geliştirilir ve sonra kullanabilecek başka kim var diye bakılır. Birileri belki bulunur ancak genellikle talepler farklıdır. Belkide temel hatalardan birisi bu). Fzibilite çalışması yapmadan geliştirme yapmanın belki de tek kuralı "Domain Expert" olmanızdır (-ki gönlüm el vermeden yazıyorum bunu). "Domain Expert" olmadan ürün geliştirmeye çalışmak, taleplerin belirli (belki 1 adet?) müşteri grubundan gelmesi demektir, ki genellikle sonucu facia ile biter.

Taşınabilir olmalıdır

Ürün kullanılırken konfigurasyon denilen değişiklikler dışında başka bir müşteride de kullanılabilir olmalıdır. Taşınabilir olması yaygınlığını arttırmanın en temel kuralıdır. Geliştirdiğiniz yazılım taşınabilir değilse onu geliştirildiği yerde bırakıp eskiye dair bilgilerinizle yeniden geliştirmek her zaman için en kısa yoldur.

Özelleştirilebilir olmalıdır

Farklı taleplerin olduğu yerlerde ihtiyacı karşılamak için ürün üzerinde yine "Taşınabilir" özelleştirmeler yapılabilmelidir. Taşınamayan özelleştirmeler ürün ile proje'nin birbirine girdiği noktadır.

Örneğin yazılım içerisinde "ProjeKodu = 12345" benzeri bir satır var ise bu yazılımın tem taşınamaz, hem de özelleştirilemez olduğunun kanıtıdır. (En çok temel yazılımcılar tarafından yapılır bu hata)

Versiyonları vardır

Ürün'lerin önceden biçilmiş bir hayatları yoktur, talep olduğu sürece hayatlarını (gelişerek) devam ettirirler.

Proje'lerde versiyonlar iş tamamlanana kadar (ki bu zaten işin sonudur) devam eder ve geliştirilmesi durur.

Sistematiği vardır

Ürün geliştirilirken izlenen her yolun bir sistematiği ve disiplini vardır. Bu sistematiğin dışına çıkılan her yolda karanlıklar içinde kaybolup kendiliğinizden başladığınız noktaya geri dönersiniz.

Projeler için talepleri karşılamak ilk hedeftir. Bu yüzden her yol mübahdır, en kısa ve en doğru yol ışığa çıkar.

Ürün ve Proje ekipleri farklıdır

Anlayış farkı nedeniyle, geliştirme ekipleri farklıdır. Bu ekipleri birbiriyle karıştırmak projelerin uzamasına, ürün'ün ürün olmaktan çıkmasına neden olur.

Proje'de çalışan ekipler müşterinin talepleri ile güdülme eğilimindedir ve görüş açıları (detayları nedeniyle) ancak proje kapsamındadır.

Ürün geliştirmede çalışan ekipler kendi geçmiş tecrübe ve yaratıcı fikirleri ile güdülür.

Yukarıdaki ilandaki gibi "destek" kısmını ayırmadığınızda hem proje hem ürün ekibiniz dağılır. Sonuçta (ve kısa zamanda) "never ending story" tipi bir sürü yazılım elinizde kalır.

Özet

Kısaca terzi'lerin çalıştığı bir pantalon fabrikası kuramazsınız. İkiside kutsal işlerdir ancak amaçları farklıdır.